Make your own free website on Tripod.com

Pambata

Mga Kundiman ni José Rizal

Bahay Pahina
Aralin 1
Aralin 2-A
Aralin 2-B
Aralin 3
Aralin 4 - 10

ac972.gif

rizal-1.jpg
Kumusta kayo, mga kids! 
 
Mahilig kayong kumanta, di ba?  Pakikinggan natin ngayon ang isang kundiman na komposisyon ni José Rizal na pimagatang "Alin Mang Lahi".
Halos nabaon na sa limot ang ating mga kundiman.  Sabi ng marami, hindi raw nila "type" ang kundiman dahil masyadong malungkot, o kaya naman ay sobrang sentimental daw.  Ano nga ba ang kundiman?
 
Halos lahat ng kundiman ay mga kanta na nagsasaad ng pag-ibig sa tinubuang lupa.

kundiman1.gif

Nauso ang Kundiman noong panahon ng mga Kastila kung kailan walang kalayaan ang mga Pilipinong magpahag ng pagmamahal sa kanilang inang bayan.Ang ginamit na simbolo sa kundiman ay ang paglalarawan ng pag-ibig ng mga binata at dalaga sa bawa't isa tulad ng matatagpuan sa mga awiting harana.  Ginamit din sa paglikha ng tugtuging Kundiman ang mga estilong musikal at tema na taglay ng sinaunang mga Kumintang (warrior songs), mga Harana (courtship songs)  at mga Balitaw (folk songs).  Ngayon, lahat ng mga sina-unang mga kantang pag-ibig o "love songs" ng mga Pilipino ay tinatawag na ring  "kundiman".

 

river_scene.jpg

Upang marinig ang isang kundiman mula sa bayan ng San Miguel, Bulacan noong 1858, i-click ang "play button" ng "sound player". Ang pamagat nito ay CONDIMAN. Masaya ang "melody" o himig ng kundimang ito katulad ng melody ng mga Balitaw (folk songs). Pero malalim ang lamang mensahe ng awitin at iyon ay ang pagbabalik sa sinaunang mabuting kaugalian ng mga dalagang Filipina na sila'y dapat maging maayos at mahinhin di lamang sa pagkilos kundi rin sa kanilang pananamit. Ang Balitaw ay mga kantang patungkol sa kapaligiran, sa mga kaugalian at sa simpleng buhay ng mga tao sa lalawigan.

Ang ginagamit na simbolo sa kundiman ay naglalarawan ng pag-ibig ng mga binata at dalaga sa bawa't isa. Dahil dito, marami sa tinatawag na kundiman ay hindi tunay na kundiman kundi harana (love songs) at at balitaw na mga kantang tungkol sa kalikasan at ang simpleng buhay ng mga tao sa lalawigan (probinsiya).  Ngayon, lahat ng mga sina-unang kanta ng Pilipino ay tinatawag nang "kundiman".
 
 

ac554.gif

Sabi ni "Titser Wes"

Maliwanag na isinasaad sa kundimang "Alin Mang Lahi" na ang ipagtanggol ang Inang Bayan ay nasa puso at diwa ng bawa't isa. 
 
Para kay José Rizal at sa lahat ng mga bayaning tulad nina Andres Bonifacio, Antonio Luna, Gregorio del Pilar, atbp, matamis ang magbuwis ng buhay at dugo upang makalaya ang Inang Bayan.  Ito ang isinasaad ng mga salitang,
 
Ang kamatayan man, kung saka-sakali
Igiginhawa ng mga kalahi
Tatanggapin ng may ngiti
Kasaliw ang tuwang di mumunti
 
Nguni't ano ang mapait  na nangyayari? Higit na mapait at masaklap ang ipagkanulo ng kapuwa kababayan, tulad ng sinasabi sa istansang ito:
 
Nguni’t pagkasawing-plad yata
Ng katagalugang napapanganyaya
Ibukod pa sa ibang umaaba
Lalong nagbibigay hapis ang ibang kapwa.
 
Ito ang katumbas ng pagmamalupit tayo sa ating sariling kababayan na walang kakayahang ipagtanggol ang kanilang sarili dahil sa kanilang kakulangan ng dunong at yaman. 

I-click ang larawan ni Rizal upang pakinggan
rizal.jpg
at mabasa ang titik ng "Alin Mang Lahi"

Ang "Kundiman" ay isang tula na isinulat ni José Rizal sa tagalog, nguni't ito ay hindi isinalin sa musika.  Gayunpaman ang tema ay tulad rin ng lahat ng kundiman, ang matinding pag-ibig sa Inang Bayan. 

Kundiman

Tunay ngayong umid yaring dila't puso
Sinta'y umiilag, tuwa'y lumalayo,
Bayan palibhasa'y lupig at sumuko
Sa kapabayaan ng nagturong puno.

Datapuwa't muling sisikat ang araw,
Pilit maliligtas ang inaping bayan,
Magbabalik mandin at muling iiral
Ang ngalang Tagalog sa sandaigdigan.

Ibubuhos namin ang dugo't babaha
Matubos nga lamang ang sa amang lupa
Habang di ninilang panahong tadhana,
Sinta'y tatahimik, iidlip ang nasa.

Ayon kay Prof. Evelyn Cabanban, may isa pang kundimang isinulat ni Rizal na ginamit raw ng mga Kastila sa paglilitis kay Rizal bilang katibayan na ang nasabing kundiman ay ginamit ni Rizal upang susugan ang paghihimagsik laban sa España sa mga salitang, "Ibubuhos namin ang dugo'y ibabaha ng matubos lamang ang sa Amang lupa!" Dahil sa hindi pa ito lubos na napapatunayan, hindi isinama sa pahinang ito ang nasabing kundiman.

ac663.gif

"Alin Mang Lahi" ay isa sa dalawang kundiman na katha ni José Rizal.  Ang "Awit ni Maria Clara" ay unang isinulat sa kabanata 23 ng Noli Me Tangere, nguni't nakaraan ang ilang taon bago ito isinalin sa musika.  Noong 1893, isina-musika ni Julio Nakpil ang kanyang tulang "Amor Patrio" na ang mga titik ay kinuha sa kantang inawit ni Maria Clara.
Ang pabalat sa librong Noli me Tangere
noli_cover.jpg
I-click ang larawan sa itaas upang pakinggan ang "Awit ni Maria Clara"

ac849.gif

I-click ang larawan ni Rizal sa ibaba upang mapakinggan
ang "La Deportacion", ang kundimang kinatha ni
José Rizal nang siya'y itinapon sa Dapitan

rizal_monument.jpg

ac554.gif

Iskwelahan ni Titser Wes